Σπιρομέτρηση: FVC, FEV1, Μέγιστη Εκπνευστική Ροή
Ορισμός
Μετρήσεις δοκιμασίας πνευμονικής λειτουργίας που αξιολογούν τη χωρητικότητα των πνευμόνων και τη ροή του αέρα:
- FVC (Forced Vital Capacity - Δυναμικά Εκπνεόμενη Ζωτική Χωρητικότητα) - Ο συνολικός όγκος αέρα που μπορείτε να εκπνεύσετε με δύναμη μετά από μέγιστη εισπνοή
- FEV1 (Forced Expiratory Volume in 1 second - Δυναμικά Εκπνεόμενος Όγκος στο 1ο δευτερόλεπτο) - Ο όγκος που εκπνέεται κατά το πρώτο δευτερόλεπτο της δυναμικής εκπνοής
- PEF (Peak Expiratory Flow - Μέγιστη Εκπνευστική Ροή) - Η μέγιστη ταχύτητα εκπνοής
Γιατί Έχει Σημασία
Οι τιμές της σπιρομέτρησης είναι απαραίτητες για: - Διάγνωση και παρακολούθηση άσθματος - Ανίχνευση απόφραξης αεραγωγών - Αξιολόγηση ΧΑΠ - Μέτρηση της σοβαρότητας της νόσου - Αποτελεσματικότητα θεραπείας - Παρακολούθηση της ανταπόκρισης στα φάρμακα - Χειρουργική προετοιμασία - Αξιολόγηση των αναπνευστικών εφεδρειών - Επαγγελματική υγεία - Παρακολούθηση των επιπτώσεων από την έκθεση σε βλαβερές ουσίες
Πώς Μετράται
Η σπιρομέτρηση απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό: - Κλινικό σπιρόμετρο - Συσκευή εργαστηριακού επιπέδου - Φορητά σπιρόμετρα - Συσκευές οικιακής χρήσης (ορισμένες συνδέονται με το HealthKit) - Ροόμετρα (Peak flow meters) - Απλές συσκευές μέτρησης της PEF
Η τεχνική έχει σημασία: 1. Μέγιστη βαθιά εισπνοή 2. Σφράγισμα των χειλιών γύρω από το επιστόμιο 3. Απότομη εκπνοή αέρα όσο το δυνατόν πιο δυνατά και γρήγορα 4. Συνέχιση μέχρι να αδειάσουν τελείως οι πνεύμονες
Τιμές Αναφοράς
Οι τιμές εκφράζονται ως ποσοστό της προβλεπόμενης τιμής, με βάση:
- Την ηλικία
- Το φύλο
- Το ύψος
- Την εθνικότητα
| Μέτρηση | Φυσιολογικό Εύρος |
|---|---|
| FVC | ≥80% της προβλεπόμενης |
| FEV1 | ≥80% της προβλεπόμενης |
| Λόγος FEV1/FVC | ≥70% (ή χαμηλότερο όριο του φυσιολογικού) |
| PEF | Ποικίλλει. Η προσωπική καλύτερη τιμή χρησιμοποιείται ως αναφορά |
Βασικά Μοτίβα
| Μοτίβο | FEV1 | FVC | FEV1/FVC |
|---|---|---|---|
| Φυσιολογικό | Φυσιολογικό | Φυσιολογικό | Φυσιολογικό |
| Αποφρακτικό (άσθμα, ΧΑΠ) | ↓ | Φυσιολογικό ή ↓ | ↓ |
| Περιοριστικό (ίνωση) | ↓ | ↓ | Φυσιολογικό ή ↑ |
Συγχυτικοί Παράγοντες & Περιορισμοί
- Εξαρτάται από την τεχνική - Η κακή προσπάθεια επηρεάζει τα αποτελέσματα
- Οξείες καταστάσεις - Το κρυολόγημα και οι λοιμώξεις μεταβάλλουν τη βάση αναφοράς
- Φάρμακα - Τα βρογχοδιασταλτικά επηρεάζουν τις μετρήσεις
- Ώρα της ημέρας - Οι τιμές μπορεί να ποικίλλουν κατά τη διάρκεια της ημέρας
- Βαθμονόμηση συσκευής - Οι οικιακές συσκευές είναι λιγότερο ακριβείς από τις κλινικές
Περιπτώσεις Χρήσης
- Σχέδια δράσης για το άσθμα - Ζώνες PEF (πράσινη/κίτρινη/κόκκινη)
- Σταδιοποίηση ΧΑΠ - Ταξινόμηση σοβαρότητας της νόσου
- Παρακολούθηση θεραπείας - Ανταπόκριση πριν/μετά από βρογχοδιασταλτικό
- Μακροπρόθεσμες τάσεις - Παρακολούθηση της πνευμονικής λειτουργίας με την πάροδο του χρόνου