လမ်းလျှောက်မှု တည်ငြိမ်ခြင်း

လမ်းလျှောက်မှု တည်ငြိမ်ခြင်း ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း

လမ်းလျှောက်မှု တည်ငြိမ်ခြင်း သည် လာမည့် ၁၂ လအတွင်း သင် ချော်လဲနိုင်ခြေကို ခန့်မှန်းရန် Apple မှ ဖန်တီးထားသော ထူးခြားသည့် မက်ထရစ် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အာရုံခံကိရိယာမှ ရရှိသော အချက်အလက် သက်သက်မဟုတ်ဘဲ အောက်ပါတို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော ရှုပ်ထွေးသည့် တွက်ချက်မှု စနစ် (Algorithm) တစ်ခု ဖြစ်သည်- * လမ်းလျှောက်နှုန်း * ခြေလှမ်းအရှည် * ခြေထောက်နှစ်ဖက်စလုံး မြေကြီးပေါ်ထိချိန် * လမ်းလျှောက်မှု မညီညာခြင်း

HealthKit က မည်သို့ တိုင်းတာသနည်း

iPhone (အိတ်ထဲတွင် သို့မဟုတ် ခါးတွင် ဆောင်ထားခြင်း) ၌ ပါဝင်သော Accelerometer ကို အသုံးပြု၍ သင်၏ နေ့စဉ် လမ်းလျှောက်ပုံကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသည်။ ၎င်းသည် သင်၏ တည်ငြိမ်မှုကို အဆင့် ၃ ဆင့် ခွဲခြားပေးသည်- ၁။ ကောင်းမွန်သည် (OK): လမ်းလျှောက်ပုံ တည်ငြိမ်သည်။ ချော်လဲနိုင်ခြေ ပုံမှန်ဖြစ်သည်။ ၂။ နိမ့်သည် (Low): တည်ငြိမ်မှု အားနည်းသည်။ ချော်လဲနိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။ ၃။ အလွန်နိမ့်သည် (Very Low): လမ်းလျှောက်ပုံ မတည်ငြိမ်ပါ။ ချော်လဲနိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားသည်။

သိပ္ပံနည်းကျ နောက်ခံအချက်လက်

လူကြီးများအတွက် "ဆဋ္ဌမမြောက် အဓိက ကျန်းမာရေး လက္ခဏာ"

ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်စွမ်းကို သက်ကြီးရွယ်အို ဆေးပညာတွင် "ဆဋ္ဌမမြောက် အဓိက ကျန်းမာရေး လက္ခဏာ" ဟု မကြာခဏ ခေါ်လေ့ရှိသည်။ လမ်းလျှောက်နှုန်းနှင့် တည်ငြိမ်မှု ကျဆင်းခြင်းသည် အောက်ပါတို့ကို အစောဆုံး ကြိုတင်ညွှန်ပြနိုင်သော လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်- * အရွယ်မတိုင်မီ အားနည်းခြင်း (Frailty Syndrome): ထိခိုက်လွယ်မှု မြင့်မားလာသော အခြေအနေ။ * ချော်လဲနိုင်ခြေ: အသက် ၆၅ နှစ်ထက်ကြီးသော လူကြီးများတွင် ဒဏ်ရာကြောင့် သေဆုံးရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်းမှာ ချော်လဲခြင်း ဖြစ်သည်။ * မှတ်ဉာဏ် ကျဆင်းခြင်း: လမ်းလျှောက်ခြင်းသည် ဦးနှောက်၏ ရှုပ်ထွေးသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်သည်။ လမ်းလျှောက်ပုံ ပျက်ယွင်းလာခြင်းသည် မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းမှု (Dementia) မတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။

အတည်ပြုချက်

Apple သည် ဤမက်ထရစ်ကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းဖြစ်သော ချော်လဲမှု ရာဇဝင် ဒေတာများနှင့် ယှဉ်တွဲ အတည်ပြုထားသည်။ သတ်မှတ်ချက်များ (OK, Low, Very Low) သည် ကာယကုထုံး ပညာရှင်များ ချော်လဲနိုင်ခြေကို ဆန်းစစ်ရန် အသုံးပြုသော Timed Up and Go (TUG) စစ်ဆေးမှု ရလဒ်များနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပါမှု

ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ

"နိမ့်သည်" သို့မဟုတ် "အလွန်နိမ့်သည်" ဟု အကြောင်းကြားချက် ရရှိခြင်းသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်သော အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ * ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်စွမ်း: ၎င်းသည် အမှန်တကယ် ချော်လဲမှု မဖြစ်ပွားမီ ကြိုတင် သတိပေးချက်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ * ပြန်လည် ကောင်းမွန်နိုင်စွမ်း: နာတာရှည် ရောဂါများနှင့် မတူဘဲ လမ်းလျှောက်မှု တည်ငြိမ်ခြင်းသည် တိကျသော ခွန်အားနှင့် ဟန်ချက်ထိန်း လေ့ကျင့်ခန်းများဖြင့် မကြာခဏ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာနိုင်သည်။

အကြံပြုချက်များ

သင့် လမ်းလျှောက်မှု တည်ငြိမ်ခြင်း နိမ့်နေလျှင်

1. ခွန်အား လေ့ကျင့်ခန်းများ: ခြေထောက် ခွန်အား (Squats, Lunges) နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အလယ်ပိုင်း တည်ငြိမ်မှု (Core stability) ကို အဓိကထားပါ။
2. ဟန်ချက်ထိန်း လေ့ကျင့်ခန်းများ: ထိုက်ချိ (Tai Chi) ကစားခြင်း သို့မဟုတ် ခြေတစ်ဖက်တည်းဖြင့် ရပ်ခြင်း (အနီးအနားတွင် အမှီပြုစရာ ရှိပါစေ) တို့သည် ဟန်ချက်ထိန်း စနစ်ကို ပြန်လည် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်သည်။
3. ဆေးဝါးများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ: အချို့သော ဆေးဝါးများ (စိတ်ငြိမ်ဆေးများ၊ သွေးတိုးကျဆေးများ) သည် မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်မှု မတည်ငြိမ်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
4. မျက်စိစစ်ဆေးပါ: အမြင်အာရုံ အနက်ကို ခံစားနိုင်စွမ်း နည်းခြင်းက မတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်စေသော အဓိက အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။

ပတ်ဝန်းကျင် အနေအထား

• အိမ်တွင် ခလုတ်တိုက်နိုင်သော အရာများ (ခင်းနှီးများ၊ ဝိုင်ယာကြိုးများ) ကို ဖယ်ရှားပါ။
• စင်္ကြံလမ်းများနှင့် ရေချိုးခန်းများတွင် လုံလောက်သော အလင်းရောင် ရှိပါစေ။

ကိုးကားချက်များ

1. Studenski S, et al. (2011) Gait Speed and Survival in Older Adults. JAMA.
2. Montero-Odasso M, et al. (2005) Gait Variability and Fall Risk in Community-Living Older Adults. Journals of Gerontology.
3. Apple Inc. (2021) Walking Steadiness White Paper.