రక్తపోటు
రక్తపోటు అంటే ఏమిటి?
రక్తపోటు అనేది గుండె రక్తాన్ని పంప్ చేస్తున్నప్పుడు ధమనుల (arteries) గోడలపై రక్తం కలిగించే ఒత్తిడి. ఇది రెండు సంఖ్యల ద్వారా సూచించబడుతుంది:
- సిస్టోలిక్ ప్రెజర్ (పై సంఖ్య): గుండె కొట్టుకున్నప్పుడు రక్తనాళాల్లో ఉండే ఒత్తిడి.
- డయాస్టోలిక్ ప్రెజర్ (కింది సంఖ్య): గుండె స్పందనల మధ్య విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు ఉండే ఒత్తిడి.
"120/80 mmHg" కొలత అంటే సిస్టోలిక్ ప్రెజర్ 120 మరియు డయాస్టోలిక్ ప్రెజర్ 80 మిల్లీమీటర్ల మెర్క్యురీ అని అర్థం.
హెల్త్కిట్ రక్తపోటును ఎలా భద్రపరుస్తుంది
హెల్త్కిట్ కింది వాటి నుండి రక్తపోటు డేటాను స్వీకరించగలదు:
- కనెక్ట్ చేయబడిన పరికరాలు: బ్లూటూత్ ద్వారా ఆపిల్ హెల్త్తో అనుసంధానించబడిన రక్తపోటు మానిటర్లు.
- మ్యాన్యువల్ ఎంట్రీ: వినియోగదారులు ఇతర పరికరాల ద్వారా కొలిచిన ఫలితాలను స్వయంగా నమోదు చేయవచ్చు.
- హెల్త్ యాప్లు: ఇతర థర్డ్-పార్టీ యాప్లు హెల్త్కిట్కు డేటాను పంపవచ్చు.
ప్రస్తుతానికి Apple వాచ్ రక్తపోటును నేరుగా కొలవలేదు, దీని కోసం ప్రత్యేకంగా కఫ్-బేస్డ్ (cuff-based) పరికరం అవసరం.
శాస్త్రీయ నేపథ్యం
హైపర్ టెన్షన్: "సైలెంట్ కిల్లర్"
అధిక రక్తపోటును (Hypertension) తరచుగా "సైలెంట్ కిల్లర్" అని అంటారు ఎందుకంటే ఇది రక్తనాళాలను మరియు అవయవాలను దెబ్బతీస్తున్నా, బయటకు ఎటువంటి లక్షణాలు కనిపించవు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 130 కోట్ల మంది దీని బారిన పడుతున్నారు.
రక్తపోటు ఎందుకు ముఖ్యం:
పెరిగిన రక్తపోటు గుండెపై భారాన్ని పెంచుతుంది మరియు కాలక్రమేణా ధమనుల గోడలను దెబ్బతీస్తుంది, ఇది కింది వాటికి దారితీస్తుంది: - ఎథెరోస్క్లెరోసిస్ (ధమనులలో అడ్డంకులు) - గుండెపోటు మరియు హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ - పక్షవాతం (Stroke) - కిడ్నీ వ్యాధులు - కంటి చూపు కోల్పోవడం - జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం (Cognitive decline)
వర్గీకరణ మార్గదర్శకాలు (ACC/AHA 2017)
అమెరికన్ కాలేజ్ ఆఫ్ కార్డియాలోజీ మరియు అమెరికన్ హార్ట్ అసోసియేషన్ 2017లో రక్తపోటు వర్గాలను సవరించాయి:
| వర్గం | సిస్టోలిక్ | డయాస్టోలిక్ | |
|---|---|---|---|
| సాధారణం | < 120 | మరియు | < 80 |
| పెరిగిన స్థితి (Elevated) | 120-129 | మరియు | < 80 |
| స్టేజ్ 1 హైపర్ టెన్షన్ | 130-139 | లేదా | 80-89 |
| స్టేజ్ 2 హైపర్ టెన్షన్ | ≥ 140 | లేదా | ≥ 90 |
| హైపర్ టెన్సివ్ క్రైసిస్ | > 180 | మరియు/లేదా | > 120 |
మునుపటి 140/90 తో పోలిస్తే ఇప్పుడు 130/80 కే హైపర్ టెన్షన్ గా పరిగణిస్తున్నారు, ఎందుకంటే తక్కువ స్థాయి వద్ద కూడా గుండె సమస్యల ప్రమాదం ఉందని తేలింది.
ముఖ్యమైన పరిశోధన ఫలితాలు
SPRINT ట్రయల్ (2015)
NIH నిధులతో 9,361 మందిపై జరిగిన ఈ పరిశోధన అత్యంత ముఖ్యమైనది.
ముఖ్య ఫలితాలు: - రక్తపోటును 120 mmHg కంటే తక్కువలో ఉంచడం వల్ల గుండె సంబంధిత సమస్యలు 25% తగ్గాయి. - అన్ని రకాల మరణాల ప్రమాదం 27% తగ్గింది. - ఈ ఫలితాల ఆధారంగానే కొత్త మార్గదర్శకాలు రూపొందించబడ్డాయి.
ఇంట్లోనే రక్తపోటును పర్యవేక్షించడం
వైద్యుని క్లినిక్ కంటే ఇంట్లో కొలిచే రక్తపోటు మెరుగైన ఫలితాలను ఇస్తుందని ఆపిల్ మరియు అమెరికన్ హార్ట్ అసోసియేషన్ సూచిస్తున్నాయి:
లాభాలు: - సహజ వాతావరణంలో ఎక్కువ కొలతలు వీలవుతాయి. - "వైట్ కోట్ హైపర్ టెన్షన్" (వైద్యుని దగ్గర భయంతో పెరగడం)ను గుర్తించవచ్చు. - ఆరోగ్య ఫలితాలను మెరుగ్గా అంచనా వేయవచ్చు.
క్లినికల్ ప్రాముఖ్యత
కార్డియోవాస్కులర్ ప్రమాద అంచనా
అధిక రక్తపోటు వల్ల కింది సమస్యల ప్రమాదం పెరుగుతుంది:
| పరిస్థితి | ప్రమాదం పెరుగుదల |
|---|---|
| పక్షవాతం (Stroke) | 4-6 రెట్లు |
| హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ | 2-3 రెట్లు |
| గుండె జబ్బులు | 2-3 రెట్లు |
సిఫార్సులు
జీవనశైలిలో మార్పులు
కింది మార్పుల ద్వారా సిస్టోలిక్ రక్తపోటును దాదాపు ఇంత వరకు తగ్గించవచ్చు:
| మార్పు | తగ్గే రక్తపోటు (SBP) |
|---|---|
| DASH డైట్ | 8-14 mmHg |
| బరువు తగ్గడం (10 కిలోలు) | 5-20 mmHg |
| ఉప్పు తగ్గించడం | 2-8 mmHg |
| శారీరక శ్రమ | 4-9 mmHg |
వైద్య సహాయం ఎప్పుడు పొందాలి
వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించండి ఒకవేళ రక్తపోటు 180/120 mmHg కంటే ఎక్కువగా ఉంటే మరియు కింది లక్షణాలు కనిపిస్తే: - తీవ్రమైన తలనొప్పి - గుండె నొప్పి - శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది - మొద్దుబారడం లేదా నీరసం - చూపులో మార్పులు - మాట్లాడటంలో ఇబ్బంది
మూలాలు
- Whelton PK, et al. (2018) ACC/AHA Guideline for High Blood Pressure. Hypertension.
- SPRINT Research Group. (2015) Blood-Pressure Control. NEJM.